غزل 359چاپ علامه قزوینی ودکترغنی 

مرگ از دیدگاه حافظ(1)

حافظ نه تنها از مرگ نمی ترسد بلکه بسیار مشتاق فرارسیدن آن لحظه ی

خیلی مهم است.(البته مرگی که به مشیت الهی باشد نه خودکشی چون

خودکشی باعث می شود انسان مستقیما وارد جهنم شود.)برخلاف اکثر

انسانها که مرگ را ناگوار و وحشتناک می دانند او برایش لحظه شماری می

کند و از اینکه بعد از مرگ وارد دنیایی خواهد شد که برایش به مراتب بهتر از

این دنیاست کوچکترین شکی ندارد.زیرا او می داند پس از مرگ به معبودش

نزدیک تر می شود.محدودیتهای زمانی و مکانی و مادی دیگر در دنیای بعد از

مرگ وجود ندارد.این دنیا را مانند یک خانه ی خراب و ویرانه می داند و دنیای

پس از مرگ را آبادان. می گوید:جانم اینجا درعذاب و آنجا راحت و در آسایش

است.:

     خرم آن روز کزین منزل ویران بروم

                         راحت جان طلبم و ز پی جانان بروم

اگرچه مسیر راه مردن را نرفته ام و راه مرگ را غریبانه می پیمایم اما

اطمینان دارم عشق به معبودم مرا به سرمنزل خوشبختی خواهد رساند.

        گرچه دانم که به جایی نبرد راه غریب

                          من ببوی سر آن زلف پریشان  بروم

این دنیا برای من مانند زندان اسکندر وحشتناک ، دشوار و با عذاب

است اما دنیای پس از مرگ مانند ملک سلیمان است که آزار کسی به

مورچه ای هم نمی رسد.

     دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت

                         رخت بر بندم و تا ملک سلیمان بروم

  من هم همانند باد صبا که از سوی یار آمده و عاشقانه به سوی

معشوقش می رود با دلی بی طاقت و با تنی بیمارشده از عشق به

سویش می روم.

     چون صبا با تن بیمار و دل بی طاقت                                         

                         به هواداری آن سرو خرامان بروم

می گوید برای رفتن به سوی معبود نه تنها نمی ترسم بلکه مانند

قلم که حرکت می کند بجای رفتن با پا با سر می روم در حالی

که دلی زخمی و دیده ای گریان از هجران او دارم.

     در ره او چو قلم گر بسرم باید رفت

                         با دل زخم کش و دیده ی گریان بروم

می گوید اگر از غصه ی این دنیا رها شدم با حال غزل خوانی

خود  را به  دنیای ملکوت  می رسانم.

     نذر کردم گر ازین غم  بدرآیم  روزی

                        تا در میکده شادان و غزلخوان بروم

می گوید:من عاشق از عشق او همانند ذره ای آنقدر می رقصم تا خود

را به سرچشمه ی خورشید رسانم.

     به هواداری او ذره صفت رقص کنان

                       تا لب چشمه ی خورشید درخشان بروم

خطاب به انسانهای مومن از آنها می خواهد برایش دعا کنند تا آسان

به آنجا برسد.

     تازیان را غم احوال گرانباران نیست

                       پارسایان مددی تا خوش و آسان برسم

     ور چو حافظ زبیابان نبرم ره بیرون

                      همره  کوکبه ی  آصف دوران  بروم